Ngó Sen

Ubuntu 26.04 lỗi gõ tiếng Việt ra chữ sai với nhiều bộ gõ

Trên Ubuntu 26.04, gõ tieengs trong Chrome, Edge hay app Electron chạy Wayland thì màn hình hiện tieêngếng chứ không phải tiếng. Lỗi do GNOME Shell, nên bộ gõ tiếng Việt nào gửi Backspace qua GNOME Shell cũng bị, không riêng Ngó Sen.

Chuyện gì xảy ra

Mỗi lần thêm dấu, bộ gõ phải xoá chữ cũ rồi commit chữ mới. Với các app trên, bộ gõ gửi Backspace qua GNOME Shell bằng forward key.

Từ GNOME 50.0, GNOME Shell bỏ mọi phím đi theo đường forward key. Backspace không tới app, còn chữ mới vẫn được commit:

  • Gõ tiee: bộ gõ xoá e để thay bằng ê. Không xoá được, ô còn tieê.
  • Gõ thêm ng: tieêng.
  • Gõ s: bộ gõ xoá êng để thay bằng ếng. Lại không xoá được, ô còn tieêngếng.

Lỗi đã được sửa ở GNOME từ bản 50.4 (mutter#4853). Bản sửa chỉ là một dòng code. Ubuntu 26.04 vẫn dùng mutter (phần lõi của GNOME Shell) bản 50.1, nên chưa có bản sửa đó. Ubuntu 24.04 dùng GNOME 46, bản ra trước khi có lỗi này, nên không bị.

Ngó Sen đang chữa tạm thế nào

Từ bản 0.5.0-1, gói Ngó Sen kèm một extension GNOME Shell tên forward-keys@ngosen.github.io để Backspace tới được app. Từ bản 1.4.0-1, lệnh cài một dòng tự bật extension này trên GNOME 50.0 đến 50.3. Cài gói bằng tay thì đăng xuất rồi đăng nhập lại, sau đó bật một lần:

gnome-extensions enable forward-keys@ngosen.github.io

Chi tiết ở trang cài đặt. Đây chỉ là miếng vá tạm. Cách sửa đúng là Ubuntu đưa dòng code của GNOME vào bản cập nhật cho 26.04; khi đó extension có thể tắt đi.

Báo lỗi trên Launchpad

Launchpad là nơi Ubuntu nhận báo lỗi. Ngó Sen đã gửi báo lỗi này ngày 07/10/2026: Bug #2169784. Báo lỗi ghi rõ nguyên nhân, dòng code GNOME đã sửa và các bước tái hiện lỗi.

Tới ngày 09/10/2026, trạng thái trên Launchpad là:

  • Ubuntu 26.10: đã có bản sửa.
  • Ubuntu 26.04: đã được xác nhận (Confirmed) và đưa vào danh sách chờ bản cập nhật resolute-updates, nhưng chưa có ai nhận làm.

Với một phiên bản Ubuntu đã phát hành, mỗi bản cập nhật phải qua quy trình SRU (Stable Release Update): có người đóng gói bản sửa và đưa lên repo resolute-proposed, người dùng cài để test rồi xác nhận, sau đó bản sửa mới tới máy mọi người. Báo lỗi càng nhiều người bị thì càng dễ được làm sớm.

Anh chị em có thể giúp

Nếu đang dùng Ubuntu 26.04 và đã gặp lỗi tieêngếng:

  1. Đăng nhập Launchpad (dùng tài khoản Ubuntu One), mở Bug #2169784, click “Does this bug affect you?” rồi chọn “Yes, it affects me”. Mỗi người chọn làm tăng điểm “heat”, con số Launchpad dùng để cho thấy lỗi nào đang ảnh hưởng nhiều người.
  2. Không cần viết bình luận chỉ để nói “mình cũng bị”. Bình luận có ích khi có thông tin mới: app nào bị, bộ gõ nền nào (fcitx5, IBus) và phiên bản GNOME Shell lấy từ lệnh gnome-shell --version.
  3. Khi bản sửa lên repo resolute-proposed, báo lỗi sẽ có thẻ verification-needed-resolute. Lúc đó, ai bật được repo resolute-proposed thì cập nhật, gõ lại tieengs trong Chrome với extension đã tắt rồi bình luận kết quả. Không có người xác nhận thì bản sửa không ra khỏi resolute-proposed được.

Bình luận

Bình luận cần tài khoản GitHub và nằm ở mục Discussions của repo website. Mục bình luận không được xem thường xuyên; gặp lỗi thì báo ở Issues.

Tất cả bài viết